Ustawa o CIT — przegląd

Mapa najważniejszych przepisów Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z 15 lutego 1992 r. dla spółki z o.o. — stawki 9/19 %, zaliczki, CIT-8, KUP/NKUP, ulga B+R, IP BOX oraz obowiązek przekazywania ksiąg w strukturze JPK_KR_PD i JPK_ST_KR.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) z 15 lutego 1992 r. reguluje opodatkowanie dochodów spółek i innych osób prawnych. Dla sp. z o.o. jest to obok UoR i VAT trzeci fundamentalny akt — określa dochód podatkowy, zaliczki w ciągu roku, zeznanie roczne CIT-8, a od 2026 r. dodatkowo obowiązek przekazywania ksiąg rachunkowych w strukturze JPK.

Informacje mają charakter edukacyjny

Dokumentacja nie zastępuje porady doradcy podatkowego ani biegłego rewidenta. W sprawach szczegółowych skontaktuj się ze specjalistą. Jak weryfikujemy dokumentację ↗

Zakres podmiotowy — art. 1

Ustawa o CIT, art. 1 ust. 1 obejmuje osoby prawne i spółki kapitałowe w organizacji. Ustawa o CIT, art. 1 ust. 3 rozszerza zakres m.in. na spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne mające siedzibę w Polsce, a także spółki jawne — w określonych przypadkach.

Sp. z o.o. jest bezwarunkowym podatnikiem CIT od dnia wpisu do KRS. Nie ma progu przychodów ani wyłączeń.

Struktura ustawy

Ustawa dzieli się na 9 rozdziałów:

Rozdział	Zakres	Kluczowe artykuły
1	Podmiot i przedmiot opodatkowania	1–9a
2	Przychody	10–14a
3	Koszty uzyskania przychodów	15–16m
4	Zwolnienia przedmiotowe	17
5	Podstawa opodatkowania i wysokość podatku	18–24m
6	Pobór podatku	25–28t
7	Przepisy przejściowe i końcowe	29–42b
8	Zmiany w przepisach obowiązujących	43–44
9	Przepisy końcowe	45

Ta sekcja dokumentacji obejmuje artykuł-po-artykule te przepisy, które realizują się w codziennej pracy sp. z o.o. — zawsze z odniesieniem do kodu Numify, gdzie taka realizacja istnieje.

Co dokumentujemy w tej sekcji

Stawki CIT — art. 19

Dwie stawki w praktyce — 19 % podstawowa i 9 % dla małych podatników. Rozróżnienie dwóch progów 2 mln EUR (art. 19 ust. 1 pkt 2 vs art. 4a pkt 10), wyłączenia dla spółek przekształconych.

Zaliczki na CIT — art. 25

Zaliczki miesięczne i kwartalne, forma uproszczona (1/12 zeszłorocznego podatku), termin do 20. dnia następnego miesiąca, próg 1 000 zł, wchłonięcie przez CIT-8.

KUP i NKUP — art. 15 i 16

Definicja kosztów uzyskania przychodu i katalog wyłączeń (70+ pozycji) — reprezentacja, kary, odsetki od zaległości, PFRON, limity samochodów 225/150/100 tys. zł.

Roczne zeznanie CIT-8 — art. 27

Termin do końca 3. miesiąca następnego roku (31 marca), forma wyłącznie elektroniczna, załączniki (CIT/BR, CIT/IP, CIT-ST), przekazanie sprawozdania finansowego do KAS.

Ulga B+R — art. 18d

Dodatkowe odliczenie kosztów kwalifikowanych — 200 % dla wynagrodzeń pracowniczych, 100 % dla pozostałych. Wymóg odrębnej ewidencji (art. 9 ust. 1b), załącznik CIT/BR, pomniejszanie zaliczek PIT-4.

IP BOX — art. 24d

Preferencyjna stawka 5 % dla kwalifikowanego dochodu z praw własności intelektualnej (najczęściej autorskie prawo do programu). Wskaźnik nexus, ewidencja odrębna (art. 24e), wymaga doradcy podatkowego.

JPK_KR_PD — art. 9 ust. 1c

Obowiązkowe przekazywanie ksiąg rachunkowych w strukturze JPK wraz ze znacznikami podatkowymi. Pierwsza deklaracja za FY 2026 dla typowej sp. z o.o. (do 31 marca 2027).

JPK_ST_KR — środki trwałe

Druga struktura wprowadzona Rozp. MF z 16.08.2024 — ewidencja środków trwałych (wartość, amortyzacja, status). Składana łącznie z JPK_KR_PD.

Kalendarz obowiązków CIT

Obowiązek	Termin	Podstawa
Zaliczki miesięczne / kwartalne	do 20. dnia następnego miesiąca/kwartału	Ustawa o CIT, art. 25 ust. 1a
CIT-8 + zapłata różnicy	do końca 3. miesiąca następnego roku	Ustawa o CIT, art. 27 ust. 1
JPK_KR_PD + JPK_ST_KR	do końca 3. miesiąca (w terminie CIT-8)	Ustawa o CIT, art. 9 ust. 1c
Sprawozdanie finansowe do KAS	15 dni od zatwierdzenia przez ZW	Ustawa o CIT, art. 27 ust. 2

Pełna lista terminów: Kalendarz terminów.

Terminologia

Polski termin	Angielski odpowiednik	Uwaga
Podatek dochodowy od osób prawnych	Corporate income tax (CIT)	Ustawowy skrót
Koszt uzyskania przychodu	Tax-deductible expense	W skrócie KUP
Niestanowiący kosztu uzyskania przychodu	Non-deductible expense	W skrócie NKUP
Mały podatnik	Small taxpayer	Art. 4a pkt 10
Dochód podatkowy	Taxable income	Przychód − KUP, po korekcie NKUP
Zaliczka na podatek	Tax advance	Art. 25
Koszty kwalifikowane	Qualified R&D costs	Ulga B+R, art. 18d

Co nie jest w zakresie tej sekcji

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek — art. 28j–28t) — alternatywna forma, niewspierana przez Numify.
Minimalny podatek CIT (art. 24ca) — obowiązuje firmy ponoszące stratę; nie implementowany w Numify.
Podatek od przychodów z budynków (art. 24b) — dotyczy firm nieruchomościowych.
Ceny transferowe (art. 11–11v) — dokumentacja cen transferowych to odrębny obszar compliance.
Podatkowe grupy kapitałowe (art. 1a) — Numify obsługuje pojedynczą spółkę, nie grupę.
Podatek u źródła (art. 21, 22, 26) — rozliczenia z nierezydentami; poza zakresem podstawowej dokumentacji.

Źródło tekstu ustawy

Tekst jednolity obowiązuje na podstawie Dz.U. 2025 poz. 278 (obwieszczenie Marszałka Sejmu z 5 lutego 2025 r.), z późniejszymi zmianami — kluczowe nowelizacje wchodzące w życie 1 stycznia 2026 r.: Dz.U. 2025 poz. 1022, 1657, 1658, 1817. Cytowania w tej sekcji odsyłają do ISAP — karta aktu przez komponent <LegalRef>.

Rozporządzenie wykonawcze do art. 9 ust. 5 CIT (struktury JPK_KR_PD, JPK_ST_KR): Rozp. MF z 16.08.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1314), znowelizowane Rozp. MF z 15.12.2025 (Dz.U. 2025 poz. 1828, obowiązuje od 1.01.2026).

Historia zmian podstawy prawnej

2026-04-16Phase 3c
Pierwsza wersja sekcji artykuł-po-artykule. Struktura oparta na aktualnym tekście jednolitym ustawy o CIT (Dz.U. 2025 poz. 278). Uwzględnia nowelizacje wchodzące w życie 1 stycznia 2026 r. oraz rozporządzenie JPK_KR_PD (Dz.U. 2024 poz. 1314 + Dz.U. 2025 poz. 1828).