Plan kont

Plan kont (zakładowy plan kont) to lista wszystkich kont księgowych spółki — fundament, na którym Numify opiera dziennik, księgę główną, bilans i rachunek zysków i strat. Jest to obowiązkowy element polityki rachunkowości zgodnie z UoR, art. 10 ust. 1.

Po co to w Numify

Każdy zapis w dzienniku trafia na dwa konta — jedno po stronie Wn, drugie po stronie Ma (zasada podwójnego zapisu, UoR, art. 15 ust. 1). Plan kont definiuje zbiór dopuszczalnych kont i ich typy, dzięki czemu Numify może:

• generować zestawienie obrotów i sald pogrupowane po zespołach,
• składać bilans i RZiS na podstawie tagów balanceSheetTag / pnlTag przypisanych do każdego konta,
• wypełniać pola JPK_KR_PD na podstawie jpkPdMarker.

Struktura — zespoły 0–8

Domyślny plan Numify jest zgodny z powszechnie stosowanym podziałem na dziewięć zespołów. Każde konto ma trzycyfrowy kod syntetyczny; kod zaczyna się cyfrą zespołu.

Dziewięć zespołów to konwencja rynkowa, nie sztywna litera ustawy — UoR wymaga jedynie, aby plan kont był opisany w polityce rachunkowości i stosowany w sposób ciągły (UoR, art. 10 ust. 1, UoR, art. 5 ust. 1). Minister Finansów może wydać wzorcowe plany kont w drodze rozporządzenia (UoR, art. 83 ust. 1) — dla zwykłej spółki z o.o. takie rozporządzenie nie obowiązuje.

Konta syntetyczne i analityczne

• Syntetyczne (księga główna) — kody trzycyfrowe, np. 201. Na nich działa zasada podwójnego zapisu i z nich powstaje zestawienie obrotów i sald.
• Analityczne (księgi pomocnicze) — rozszerzenia kodem z kreską, np. 201-ACME dla konkretnego odbiorcy. Muszą uzgadniać się z saldem konta syntetycznego (UoR, art. 16 ust. 1).

W Numify konta analityczne tworzy się przy księgowaniu faktur (kontrahent → analityka na 201 / 202) oraz przy rozrachunkach publicznoprawnych (VAT należny/naliczony na subkontach 220).

Domyślny plan dla nowej spółki

Przy zakładaniu spółki Numify seeduje jeden wzorcowy plan kont (src/db/seed-accounts.ts) — ok. 68 kont syntetycznych pokrywających typowe operacje spółki z o.o. Każde konto ma:

• code — kod konta (np. 201),
• type — typ księgowy (asset, liability, equity, revenue, expense, off_balance),
• balanceSheetTag — pozycja w bilansie (A.I.1, B.II.2 itd.),
• pnlTag — pozycja w RZiS,
• jpkPdMarker — znacznik JPK_KR_PD (jeśli dotyczy).

src/lib/services/seed-company-accounts.ts kopiuje plan wzorcowy do tabeli chartAccounts przypisanej do ID spółki. Od tego momentu jest to plan spółki — edycje nie propagują się wstecz do wzorca.

Widok /chart-of-accounts

• Drzewo — konta są pogrupowane po zespołach z możliwością rozwinięcia / zwinięcia.
• Wyszukiwarka — filtruje po kodzie, nazwie i nazwie angielskiej.
• Typ (badge) — kolor zależny od typu (aktywa zielone, pasywa czerwone itd.).
• Status — aktywne / nieaktywne (patrz niżej).

Aktywacja i dezaktywacja

Domyślnie wszystkie konta z planu wzorcowego są aktywne. Konto można dezaktywować, jeśli spółka nie wykorzystuje go w praktyce — wtedy znika z podpowiedzi przy księgowaniu, ale pozostaje w bazie (wraz z historią zapisów — zakaz usuwania z UoR, art. 25 ust. 1).

Dezaktywacja jest miękka — można ją cofnąć. Dezaktywowane konto z saldem różnym od zera wciąż pojawi się w bilansie i zestawieniu obrotów i sald — ukrywana jest tylko podpowiedź w UI.

Dodawanie nowych kont

Przycisk „+ Nowe konto" otwiera modal, w którym podaje się kod, nazwę, typ i (opcjonalnie) konto nadrzędne. Najczęstsze przypadki:

1. Nowe subkonto walutowe — np. 135-EUR, 135-USD z typem asset.
2. Nowe konto kosztowe — gdy spółka wchodzi w nową kategorię wydatków nieobecną w planie wzorcowym.
3. Subkonta VAT — analityka na 220 rozdzielająca VAT należny, naliczony i rozliczenie z urzędem.

Kod konta musi być unikalny w obrębie spółki. Pierwsza cyfra wyznacza zespół — ze względu na spójność raportów nie należy dodawać kont spoza zakresu 0–8.

Zmiana planu kont a ciągłość

Plan kont jest elementem polityki rachunkowości. Jego zmiana w trakcie roku obrotowego (np. zmiana typu istniejącego konta, usunięcie konta) narusza zasadę ciągłości (UoR, art. 5 ust. 1) i wymaga uzasadnienia oraz zapisu w polityce. Rekomendowany workflow:

1. W trakcie roku — dodawanie nowych kont (nie zmienia historii) jest bezpieczne.
2. Na początek nowego roku obrotowego — dezaktywacja nieużywanych kont i uporządkowanie analityki.
3. Zmiana typu istniejącego konta z saldem — unikać; w razie konieczności przenieść saldo zapisem korygującym i dezaktywować stare konto.

Numify nie pozwala usuwać kont fizycznie — pozostają w bazie dla audytu (zakaz usuwania, UoR, art. 25 ust. 1).

Powiązania z innymi funkcjami

• Bilans otwarcia — używa kont aktywnych do wprowadzenia sald początkowych.
• Konta bankowe — każdy rachunek mapuje się na konto GL, typowo 130 / 135.
• Polityka rachunkowości — generowany dokument zawiera zakładowy plan kont.
• Bilans i RZiS — agregują salda po tagach balanceSheetTag / pnlTag.

Co dalej

Pełna referencja kont (kod → opis → typowe księgowania) jest zaplanowana jako osobna strona w sekcji Zgodność z prawem i nie jest jeszcze dostępna.