Bilans otwarcia

Bilans otwarcia to pierwszy zapis w księdze głównej na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych. Wprowadza salda początkowe wszystkich kont bilansowych (aktywa, pasywa, kapitał własny) — bez niego księgi nie mają „zera startowego" i żadne późniejsze saldo nie byłoby wiarygodne.

Kiedy wprowadzasz bilans otwarcia

UoR, art. 12 ust. 1 wymienia momenty, w których otwiera się księgi rachunkowe:

Zasada ciągłości (UoR, art. 5 ust. 1) oznacza, że bilans zamknięcia poprzedniego roku musi równać się bilansowi otwarcia roku bieżącego — co do grosza.

Jak wprowadzić w Numify

Na ekranie /opening-balance:

1. Wybierz rok obrotowy (domyślnie bieżący).
2. Wybierz datę otwarcia (zwykle YYYY-01-01 lub dzień rozpoczęcia działalności).
3. Dla każdego konta z niezerowym saldem dodaj wiersz:
   • Konto — wybierasz z planu kont (tylko aktywne).
   • Kwota — wpisujesz w PLN; Numify przechowuje wewnętrznie w groszach (1 PLN = 100 groszy).
4. Numify automatycznie rozdziela salda:
   • Konta aktywne (type: asset) → strona debet.
   • Konta pasywne i kapitałowe (liability, equity) → strona kredyt.
5. U dołu widzisz sumę aktywów i sumę pasywów — muszą być równe.

Jeśli suma się nie zgadza, Numify nie zapisze zapisu — wywołuje src/lib/services/opening-balance.ts12 ✓, który używa validateOpeningBalance z src/lib/validation/financial.ts i rzuca błąd.

Co dzieje się po „Zapisz"

Po kliknięciu Zapisz bilans otwarcia Numify:

1. Tworzy okres obrachunkowy otwarcia (np. styczeń roku X) — przez src/lib/services/fiscal-periods.ts30 ✓.
2. Tworzy pojedynczy zapis w dzienniku z polem source: "opening_balance":
   • Numer zapisu — kolejny w danym roku obrotowym (zaczynamy od 1).
   • Opis — Bilans otwarcia YYYY.
   • isPosted: true, postedAt: now — zaksięgowany od razu.
3. Tworzy wiersze zapisu (journalLines) — po jednym na każde konto z niezerowym saldem.
4. Waliduje równanie debet = kredyt (zasada zapisu podwójnego, UoR, art. 15).

Zapis pozostaje nieusuwalny — zgodnie z UoR, art. 25 ust. 1. Korekta błędu w bilansie otwarcia odbywa się przez zapis storno w tym samym okresie (jeśli jeszcze otwarty) — zobacz art. 25 UoR.

Typowy bilans otwarcia nowej sp. z o.o.

Nowa spółka z o.o. zarejestrowana w KRS, z kapitałem zakładowym 5 000 PLN wpłaconym na rachunek bankowy, ma bardzo prosty bilans otwarcia:

W rzeczywistości często jest nieco bardziej skomplikowany (koszty rejestracji, zaliczka na PCC, opłata notarialna), ale zasada pozostaje ta sama — aktywa = pasywa.

Typowy bilans otwarcia przy migracji

Spółka przenosząca się z innego systemu (np. po zamknięciu wFirmy na 31.12) wprowadza salda końcowe wszystkich kont bilansowych:

Ważne: konta zespołu 4 i 7 (koszty/przychody) na koniec roku są zamykane na 860 (wynik finansowy), więc w bilansie otwarcia kolejnego roku nie powinny mieć sald. Numify technicznie dopuszcza wprowadzenie salda na koncie kosztów/przychodów (np. przy migracji w trakcie roku), ale to wyjątek — wymaga uzasadnienia w polityce rachunkowości.

Ograniczenia

• Jeden bilans otwarcia na rok obrotowy. Próba wprowadzenia drugiego dla tego samego roku zwraca błąd „Opening balance already exists for fiscal year YYYY".
• Konta pozabilansowe (off_balance) są pomijane — wymagają osobnych zapisów pozabilansowych, nie obsługiwanych przez ten kreator.
• Konta analityczne traktowane są tak samo jak syntetyczne — wprowadź saldo na tym poziomie szczegółowości, w jakim chcesz śledzić dalej.
• Brak importu CSV. Salda wprowadzasz ręcznie wiersz po wierszu — dla dużego planu kont jest to pracochłonne. Funkcja importu jest w planach.
• Walidacja wymaga sumy aktywów = sumy pasywów z kapitałem. Jeśli migrujesz spółkę z ujemnym kapitałem własnym, wprowadź stratę z lat ubiegłych na 820 po stronie debetowej (saldo ujemne = debet kapitału = strata).

Dalej

Po wprowadzeniu bilansu otwarcia czas na formalność: wygenerowanie polityki rachunkowości — dokumentu wymaganego przez UoR, art. 10 ust. 2.