Zestawienie obrotów i sald

Zestawienie obrotów i sald (potocznie: „obrotówka") to przegląd wszystkich kont księgi głównej z saldami otwarcia, obrotami okresu i saldami zamknięcia. Dla każdego konta syntetycznego widzisz cztery pary liczb (OD/OK × Wn/Ma) oraz obroty (Wn/Ma) okresu. Suma wszystkich sald Wn musi być równa sumie sald Ma — to najważniejsza kontrola bilansowania ksiąg.

Po co to w Numify

UoR, art. 13 ust. 1 wymienia zestawienie obrotów i sald jako jeden z pięciu obowiązkowych elementów ksiąg rachunkowych. Art. 18 doprecyzowuje:

• Częstotliwość: nie rzadziej niż na koniec miesiąca (UoR, art. 18 ust. 1).
• Zawartość: symbole i nazwy kont, salda otwarcia roku, obroty okresu, obroty narastająco od początku roku, salda zamknięcia okresu.
• Zgodność z dziennikiem: obroty zestawienia muszą się zgadzać z obrotami dziennika za ten sam okres (UoR, art. 14 ust. 1).
• Zamknięcie ksiąg: dodatkowo zestawienie sald wszystkich kont ksiąg pomocniczych (UoR, art. 18 ust. 2).

Numify wyznacza zestawienie „na żądanie" z zapisów w dzienniku — nie trzeba go generować ani „zamykać miesiąca"; obrotówka jest zawsze aktualna na podstawie zapisów isPosted: true.

Model danych

Usługa src/lib/services/trial-balance.ts zwraca dla każdego aktywnego konta:

Zwracana jest też flaga isBalanced — true, gdy sum(closingDebit) = sum(closingCredit) w obrębie tolerancji 1 grosza. Fałsz oznacza błąd w danych (np. ręczny zapis niezbilansowany — co Numify w normalnym obiegu blokuje, ale flaga jest dodatkową siatką bezpieczeństwa).

Ekran /trial-balance

Górny pasek:

• Zakres dat — startDate, endDate. Domyślnie bieżący miesiąc; można rozwinąć do kwartału, roku lub dowolnego przedziału.
• Typ konta — filtr po accountType (aktywa, pasywa, kapitały, przychody, koszty).
• Ukryj zerowe — pomija konta bez obrotów i bez salda (domyślnie włączone).

Kolumny tabeli (od lewej): kod konta, nazwa, saldo otwarcia Wn, saldo otwarcia Ma, obroty okresu Wn, obroty okresu Ma, saldo zamknięcia Wn, saldo zamknięcia Ma.

Pasek sumy u dołu pokazuje sumy wszystkich sześciu kolumn oraz badge „Zbilansowane" (zielony) lub „Nieuzgodnione" (czerwony, z różnicą w groszach). Ten badge to bezpośrednia realizacja kontroli z UoR, art. 18 ust. 1.

Obrotówka na różnych poziomach

• Syntetyka (isSynthetic: true) — domyślny widok, wymagany przez UoR, art. 18 ust. 1. Tylko konta 3-cyfrowe (np. 201, 400).
• Syntetyka + analityka — przełącznik rozwija konta analityczne (4+ cyfr). Przydatne do rekoncyliacji rozrachunków per-kontrahent.
• Tylko ksiegi pomocnicze — zgodnie z UoR, art. 18 ust. 2, sporządzane co najmniej na dzień zamknięcia ksiąg. Numify udostępnia ten widok jako filtr isSynthetic: false.

Uzgodnienie z dziennikiem

Suma obrotów Wn dziennika w okresie = suma periodDebit wszystkich kont syntetycznych = suma periodCredit wszystkich kont syntetycznych. To równanie jest tożsamościowe w Numify, bo każdy journal_line jest policzony raz — i po stronie dziennika (chronologicznie), i po stronie księgi głównej (na koncie). Rozjazd jest technicznie niemożliwy dla zapisów isPosted: true.

Niemniej — w podstopce ekranu Numify wyświetla sumę obrotów dziennika w tym samym okresie, jako kontrola wzrokowa.

Zamknięcie miesiąca / roku

UoR nie wymaga „rytualnego" zamknięcia miesiąca; wymaga jedynie, żeby zestawienie istniało na koniec każdego miesiąca (było dostępne do wydruku lub przeniesienia na informatyczny nośnik danych — UoR, art. 13 ust. 6). Numify spełnia ten wymóg przez stałą dostępność /trial-balance oraz eksporty (eksporty, w przygotowaniu).

Zamknięcie roku obrotowego to osobna operacja — zob. okresy obrachunkowe (strona w przygotowaniu). Polega na oznaczeniu roku jako zamkniętego, przeniesieniu sald kont wynikowych na 860 (wynik finansowy) i zestawieniu sald kont bilansowych jako bilans otwarcia kolejnego roku.

Ograniczenia

• Brak eksportu do PDF/CSV z poziomu tego ekranu — zaplanowane; dane są dostępne przez JPK_KR_PD, który zawiera pełne zestawienie.
• Saldo analityki liczone on-the-fly — nie materializujemy sald kont analitycznych w osobnej tabeli. Dla bardzo dużej liczby zapisów analityki (> 100 tys. linii w okresie) widok może być wolniejszy.
• Brak porównania z okresem poprzednim na tym ekranie — zamierzone rozdzielenie odpowiedzialności: porównanie międzyokresowe realizują bilans i RZiS.

Dlaczego obrotówka ma moc dowodową

Ord. Pod., art. 193 § 1 przyznaje księgom prowadzonym rzetelnie i w sposób niewadliwy moc dowodową. Zestawienie obrotów i sald jest technicznym dowodem „niewadliwości" — pokazuje, że:

1. księgi są kompletne (wszystkie konta, wszystkie okresy),
2. są zbilansowane (isBalanced: true),
3. są uzgodnione z dziennikiem (obroty się zgadzają).

Brak obrotówki lub rozjazd sum to typowa przesłanka do uznania ksiąg za wadliwe. Dlatego Numify eksponuje badge „Zbilansowane" i trzyma zapisy isPosted jako jedyne źródło — szkice nie mogą zepsuć uzgodnienia.