Polityka rachunkowości

Polityka rachunkowości to obowiązkowa dokumentacja opisująca, jak spółka prowadzi księgi — jaki stosuje rok obrotowy, metody wyceny, plan kont i zasady ochrony danych. Numify generuje szablon tego dokumentu na podstawie ustawień spółki.

Honest framing — co Numify robi, a czego nie

Generator polityki:

• ✅ Składa szablon w języku polskim na podstawie ustawień spółki (nazwa, NIP, adres, rok obrotowy, status VAT, stawka CIT, liczba kont w planie, ewidencja środków trwałych).
• ✅ Odwołuje się do odpowiednich artykułów UoR.
• ❌ Nie zastępuje przeglądu i zatwierdzenia przez zarząd — to obowiązek kierownika jednostki zgodnie z UoR, art. 10 ust. 2.
• ❌ Nie uwzględnia specyfiki działalności spółki (branża, umowy leasingu, rezerwy, instrumenty finansowe, działalność zagraniczna) — wymaga dostosowania.
• ❌ Nie jest poradą prawną ani podatkową — w niejednoznacznych obszarach skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Szablon jest punktem wyjścia, nie gotowym dokumentem.

Po co to w ogóle

UoR, art. 10 ust. 1 wymaga, aby każda jednostka posiadała pisemną dokumentację polityki rachunkowości w języku polskim. Obejmuje ona co najmniej:

1. Określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych.
2. Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego.
3. Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym:
   • zakładowy plan kont (wykaz kont księgi głównej, zasady klasyfikacji, powiązania z księgami pomocniczymi),
   • wykaz ksiąg rachunkowych i zbiorów danych,
   • opis systemu informatycznego (programy, algorytmy, ochrona danych).
4. System ochrony danych i ich zbiorów — dowodów księgowych, ksiąg i innych dokumentów.

Politykę ustala i aktualizuje kierownik jednostki w formie pisemnej (UoR, art. 10 ust. 2). W spółce z o.o. to zarząd — uchwałą.

Co zawiera szablon generowany przez Numify

src/lib/services/accounting-policy.ts27 ✓ wywołuje funkcję generateAccountingPolicy(companyId), która zwraca gotowy dokument HTML. Zawartość obejmuje:

Szablon odwołuje się do konkretnych artykułów UoR dla każdej sekcji — dzięki temu rewizor lub księgowy może łatwo zweryfikować zgodność z prawem.

Workflow — od szablonu do zatwierdzonej polityki

Rekomendowany proces:

1. Ustaw prawidłowo dane spółki — szczególnie fiscalYearStartMonth, vatStatus, citRate. Ustawienia te wpływają bezpośrednio na treść szablonu. Patrz fiscal-periods i (wkrótce) settings.
2. Wygeneruj szablon — otwórz /accounting-policy. Numify pobierze dokument z /api/financial-reports/accounting-policy.
3. Przejrzyj i dostosuj — pobierz jako HTML (przycisk „Pobierz"), otwórz w edytorze tekstu, dopisz sekcje specyficzne dla spółki (leasingi, kredyty, rezerwy, instrumenty finansowe, konsolidacja jeśli dotyczy).
4. Zatwierdzenie przez zarząd — uchwała zarządu zatwierdzająca politykę na dany rok obrotowy. Uchwała + dokument polityki to komplet dokumentacji.
5. Archiwizacja — przechowaj podpisaną uchwałę i dokument polityki przez okres wymagany UoR (co najmniej 5 lat po roku obrotowym, którego dotyczą).

Przyciski na ekranie /accounting-policy

• Drukuj — wywołuje window.print() w iframe z dokumentem; można zapisać do PDF przez systemową drukarkę.
• Pobierz — ściąga plik polityka-rachunkowosci.html. Format HTML ułatwia edycję (każdy edytor tekstu otwiera HTML) i konwersję do PDF.

Generator nie przechowuje wersji historycznych — pobrany plik HTML to snapshot na moment wygenerowania. Wersjonowanie leży po stronie kierownika jednostki (np. dopisanie daty uchwały do nazwy pliku).

Zmiana polityki w trakcie roku

Politykę stosuje się w sposób ciągły (UoR, art. 5 ust. 1). Zmiana w trakcie roku obrotowego jest dopuszczalna, ale wymaga:

• uzasadnienia (np. zmiana prawa, nowa działalność, błąd w poprzedniej polityce),
• opisu skutków zmiany w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego,
• stosowania nowej polityki z mocą wsteczną od początku roku obrotowego (jeśli dotyczy wyceny) — albo prospektywnie, zależnie od charakteru zmiany.

Numify nie wspiera automatycznej rewaluacji sald według nowej polityki — po zmianie wymaga ręcznej korekty zapisów przez księgowego.

Krajowe standardy rachunkowości (KSR)

UoR, art. 10 ust. 3 dopuszcza stosowanie KSR w sprawach nieuregulowanych ustawą. Szablon Numify odwołuje się do najczęściej stosowanych standardów:

• KSR 7 — zmiany zasad rachunkowości, błędy lat ubiegłych,
• KSR 11 — środki trwałe (patrz fixed-assets),
• KSR 13 — koszty wytworzenia.

Spółka może też zadeklarować stosowanie MSR (Międzynarodowych Standardów Rachunkowości) — wymaga to uchwały organu zatwierdzającego (UoR, art. 45 ust. 1) i dla zwykłej spółki z o.o. jest rzadkie.

Powiązania z innymi funkcjami

• Plan kont — szablon odwołuje się do zakładowego planu kont spółki.
• Okresy fiskalne — rok obrotowy z polityki wyznacza strukturę okresów.
• Bilans otwarcia — wycena pozycji BO zależy od metod z polityki (np. kursy walut, amortyzacja).
• Środki trwałe — metody i stawki amortyzacji opisane w polityce.