Księga główna
Ujęcie systematyczne zapisów księgowych — ten sam zbiór zapisów co w dzienniku, ale pogrupowany po kontach syntetycznych, z obrotami i saldem dla każdego konta za wybrany okres.
Księga główna pokazuje ten sam zbiór zapisów co dziennik, ale w ujęciu systematycznym — pogrupowany po kontach syntetycznych. Dla każdego konta widzisz saldo otwarcia, obroty okresu (Wn i Ma) oraz saldo zamknięcia.
Informacje mają charakter edukacyjny
Dokumentacja nie zastępuje porady doradcy podatkowego ani biegłego rewidenta. W sprawach szczegółowych skontaktuj się ze specjalistą. Jak weryfikujemy dokumentację ↗
Dziennik vs. księga główna
To dwa ujęcia tych samych danych (journal_lines), wymagane osobno przez UoR:
| Aspekt | Dziennik | Księga główna |
|---|---|---|
| Porządek | Chronologiczny | Systematyczny (po kontach) |
| Perspektywa | „Co się wydarzyło w czasie" | „Jakie jest saldo tego konta" |
| Podstawa prawna | UoR, art. 14 ust. 1 | UoR, art. 15 ust. 1 |
| Numeracja | Ciągła, niepowtarzalna | Zapisy w kolejności chronologicznej na każdym koncie |
Obroty dziennika za okres muszą się zgadzać z sumą obrotów wszystkich kont
księgi głównej — Numify uzgadnia to automatycznie, bo oba widoki agregują te
same journal_lines z zapisów w stanie isPosted: true.
Model danych
Usługa src/lib/services/general-ledger.ts zwraca dla wybranego konta:
| Pole | Opis |
|---|---|
openingBalance | Saldo konta na początek okresu — suma Wn minus suma Ma wszystkich zaksięgowanych zapisów przed startDate. |
totalDebit / totalCredit | Obroty konta w okresie (Wn / Ma). |
closingBalance | Saldo konta na koniec okresu — openingBalance + totalDebit - totalCredit. Dla kont debetowych (aktywa, koszty) saldo dodatnie oznacza stronę Wn; dla kredytowych (pasywa, przychody) — saldo dodatnie oznacza stronę Ma. |
entries | Lista zapisów konta w okresie, z kolumną runningBalance (saldo narastająco po każdym zapisie). |
Tylko zapisy isPosted: true wchodzą do kalkulacji. Szkice (isPosted: false)
nie wpływają na salda.
Jak czytać saldo
Znak salda zależy od typu konta:
- Konta debetowe (aktywa, koszty — grupy 0–3, 4, 7 koszty): saldo dodatnie po stronie Wn oznacza wartość dodatnią (np. 100 z saldem 5 000,00 zł Wn = 5 000,00 zł w kasie).
- Konta kredytowe (pasywa, kapitały, przychody — grupy 2 rozrachunki zobowiązaniowe, 8 kapitały, 7 przychody): saldo dodatnie po stronie Ma oznacza wartość dodatnią (np. 700 z saldem 50 000,00 zł Ma = 50 000,00 zł przychodu ze sprzedaży).
- Rozrachunki (201, 202): mogą mieć saldo po obu stronach — Wn oznacza należność, Ma oznacza zobowiązanie. W analityce per-kontrahent salda rozwijają się jednoznacznie.
Numify wyświetla saldo zamknięcia w tej konwencji w kolumnie odpowiadającej
„naturalnej" stronie danego typu konta, ale w bazie przechowuje oba pola
(closingDebit, closingCredit) osobno — interpretacja pozostaje bez
wątpliwości.
Konta syntetyczne vs. analityka
UoR, art. 16 ust. 1 wymaga, żeby konta ksiąg pomocniczych (analityka) były uzgodnione z saldami i zapisami na kontach księgi głównej. W Numify realizowane to jest przez:
- Konta syntetyczne — trzycyfrowe (np.
201,400,700) — to konta księgi głównej w rozumieniu art. 15 UoR. Ich salda trafiają wprost do zestawienia obrotów i sald, bilansu i RZiS. - Konta analityczne — cztery+ cyfrowe (np.
201-KONTRAHENT-1), tworzone automatycznie w tle, np. osobne konto analityczne na każdego kontrahenta dla rozrachunków, osobne na każdy środek trwały dla amortyzacji.
Obroty analityki z definicji sumują się do obrotów syntetyka — Numify nie
pozwala na rozjazd, bo każdy journal_line wskazuje dokładnie jedno
accountId, a hierarchia wynika z chartAccounts.parentAccountId.
Zakres obowiązkowej analityki opisuje UoR, art. 17 ust. 1 — w praktyce dla spółki z o.o. oznacza to analitykę dla:
- środków trwałych i wartości niematerialnych (010, amortyzacja),
- rozrachunków z kontrahentami (201, 202),
- rozrachunków z pracownikami,
- operacji sprzedaży i zakupu (rejestr VAT).
Ekran /general-ledger
Lewa kolumna — lista kont z filtrem zakresu dat. Dla każdego konta widzisz kod, nazwę oraz saldo zamknięcia na wybraną datę. Konta bez obrotów i bez salda otwarcia są domyślnie ukryte.
Prawa kolumna — po kliknięciu konta — kartoteka konta: chronologiczna lista zapisów tego konta z kolumnami: numer zapisu w dzienniku, data, opis, kwota Wn, kwota Ma, saldo narastająco.
Klik w numer zapisu w kartotece otwiera ten sam dialog szczegółów co na ekranie dziennika.
Filtry
- Zakres dat —
startDate,endDate. Saldo otwarcia liczy się ze wszystkich zaksięgowanych zapisów przedstartDate; obroty i saldo zamknięcia — z zapisów w przedziale[startDate, endDate]. - Typ konta — aktywa, pasywa, kapitały, przychody, koszty — opcjonalnie, żeby zawęzić listę.
- Tylko konta z ruchem — domyślnie włączone; wyłącz, jeśli chcesz widzieć wszystkie aktywne konta z planu kont, również zerowe.
Relacja do innych ekranów
- Dziennik — źródło wszystkich zapisów. Kartoteka konta pokazuje podzbiór dotyczący jednego konta.
- Zestawienie obrotów i sald — zbiorczy widok wszystkich kont z księgi głównej, wymagany przez UoR, art. 13 ust. 1.
- Bilans i RZiS — statutowe raporty agregujące salda kont syntetycznych.
Ograniczenia
- Brak eksportu kartoteki konta do PDF/CSV z tego ekranu — użyj eksportów (w przygotowaniu) lub JPK_KR_PD, który zawiera pełne dane.
- Szkice (
isPosted: false) nie wchodzą do księgi głównej — to zgodne z UoR (zapis trafia do księgi głównej dopiero po zaksięgowaniu), ale oznacza, że podgląd „co by było, gdyby" wymaga najpierw zaksięgowania zapisu. - Brak drukowania księgi głównej — UoR, art. 13 ust. 6 dopuszcza zamiennie przeniesienie treści ksiąg na informatyczny nośnik danych zapewniający trwałość zapisu. Numify spełnia ten wymóg przez eksporty i JPK_KR_PD.
Dlaczego to ważne z punktu widzenia kontroli
Księga główna jest głównym punktem wejścia dla kontrolera podatkowego — to tutaj widać saldo każdego konta i zapisy, które je utworzyły. Wymagania UoR (systematyczność, chronologia na koncie, powiązanie z dziennikiem, uzgodnienie z analityką) są jednocześnie warunkami „niewadliwości" z Ord. Pod., art. 193 § 3. Dziennik + księga główna + analityka + zestawienie obrotów i sald = komplet wymagany do tego, żeby księgi zachowały moc dowodową w postępowaniu podatkowym.
Dziennik
Dziennik zapisów księgowych (chronologiczny księgowy log) z numeracją ciągłą, kontrolą bilansowania Wn = Ma oraz trzema źródłami zapisów — automatyczne z faktur, automatyczne z banku, ręczne.
Zestawienie obrotów i sald
Zestawienie wszystkich kont księgi głównej z saldami otwarcia, obrotami okresu i saldami zamknięcia. Obrót dziennika = obrót zestawienia — kontrola bilansowania ksiąg rachunkowych.