Rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat (RZiS) pokazuje wynik finansowy spółki za okres — od przychodów netto ze sprzedaży (pozycja A) przez kolejne poziomy wyniku (C — wynik ze sprzedaży, F — z działalności operacyjnej, I — brutto) do zysku/straty netto (L). Numify stosuje wariant porównawczy Załącznika 1 UoR — koszty grupowane rodzajowo (zużycie materiałów, wynagrodzenia, amortyzacja itd.).

Po co to w Numify

UoR, art. 45 ust. 2 wymienia RZiS jako drugi z trzech obowiązkowych elementów sprawozdania finansowego (obok bilansu i informacji dodatkowej). Art. 47 dookreśla strukturę:

• Oddzielne wykazanie przychodów, kosztów, zysków, strat oraz obowiązkowych obciążeń wyniku (UoR, art. 47 ust. 1).
• Okres porównawczy — bieżący rok i poprzedni rok obrotowy (lub bieżący okres sprawozdawczy i analogiczny okres roku poprzedniego, UoR, art. 47 ust. 2).
• Wybór wariantu — porównawczy albo kalkulacyjny — należy do kierownika jednostki (UoR, art. 47 ust. 4). Numify stosuje porównawczy; wybór ten należy odzwierciedlić w polityce rachunkowości.

Wariant porównawczy vs. kalkulacyjny

W porównawczym koszty grupuje się rodzajowo (grupa 4 planu kont): 400 (amortyzacja), 401 (zużycie materiałów), 402 (usługi obce), 403 (podatki i opłaty), 404 (wynagrodzenia), 405 (ubezpieczenia społeczne).

W kalkulacyjnym koszty grupuje się funkcjonalnie — koszt wytworzenia sprzedanych produktów, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu (grupy 5 i 7 planu kont).

Numify opiera się na grupie 4 i dlatego domyślnie generuje porównawczy. Przejście na kalkulacyjny wymagałoby prowadzenia równoległej ewidencji kosztów według miejsc powstawania — nieobecne w obecnej implementacji. Dla typowej spółki usługowo-handlowej z o.o. porównawczy jest wystarczający i powszechnie stosowany.

Struktura (Załącznik 1)

Pełny katalog pozycji Załącznika 1 jest opisany w sprawozdaniu finansowym. Poniżej najwyższy poziom, który Numify liczy:

PnlResult z src/lib/services/profit-loss.ts zawiera wszystkie te pola jako osobne liczby (salesRevenue, operatingCosts, salesResult, …, netResult) oraz tablicę lines rozbitą do pełnego poziomu z Załącznika 1.

Jak Numify agreguje konta

Każde konto w planie kont ma pole pnlTag wskazujące pozycję RZiS, do której trafia jego saldo. Tagi są hierarchiczne, analogiczne do tagów bilansowych:

PNL_A          → A. Przychody netto ze sprzedaży
PNL_A_I        → A.I.   Przychody ze sprzedaży produktów
PNL_A_II       → A.II.  Zmiana stanu produktów
PNL_A_III      → A.III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby
PNL_A_IV       → A.IV.  Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów
PNL_B          → B. Koszty działalności operacyjnej
PNL_B_I        → B.I.   Amortyzacja
PNL_B_II       → B.II.  Zużycie materiałów i energii
...

Tag ma też znak (sign: +1 lub -1) — jest dodawany/odejmowany od wyniku na danym poziomie.

Okres i zakres dat

Wybierasz startDate i endDate — typowo:

• Rok: 1 stycznia – 31 grudnia.
• Kwartał: np. 1 kwietnia – 30 czerwca.
• Miesiąc: 1 stycznia – 31 stycznia (użyteczne do kontroli zarządczej, nie jest to samo co sprawozdanie finansowe).

Kolumna porównawcza pokazuje analogiczny okres roku poprzedniego (UoR, art. 47 ust. 2) — np. 1 stycznia – 31 grudnia roku poprzedniego. Dla pierwszego roku działalności kolumna porównawcza pozostaje pusta (nie istniejemy jeszcze).

Wynik na kilku poziomach

Typowy błąd: patrzenie tylko na wynik netto (L). RZiS ma cztery poziomy wyniku, każdy odpowiadający na inne pytanie:

• C — Zysk ze sprzedaży — czy podstawowa działalność jest rentowna?
• F — Zysk operacyjny — jak wypadamy po uwzględnieniu pozostałych operacji (różnice inwentaryzacyjne, sprzedaż środków trwałych, odpisy)?
• I — Zysk brutto — jaki jest wynik przed opodatkowaniem? To punkt wyjścia do wyliczenia podstawy CIT w korekcie fiskalnej.
• L — Zysk netto — ostatecznie, po podatku. Trafia do bilansu jako pozycja kapitału własnego (A.VI).

Numify wyświetla wszystkie cztery wyraźnie — nie tylko L na dole.

Relacja z CIT

UoR, art. 47 ust. 1 wymaga, żeby w RZiS osobno wykazać „obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego" — m.in. podatek dochodowy. W Numify:

• Pozycja J agreguje konta grupy 87 (typowo 870).
• Wartość pokazana w J to podatek księgowy — wynik podatku ustalonego zgodnie z art. 38 UoR (bieżący + odroczony). Nie jest to bezpośrednio kwota do zapłaty do urzędu skarbowego.
• Kwota do zapłaty (CIT-8) wynika z osobnej kalkulacji — zob. dane do CIT (strona w przygotowaniu) z korektą wyniku bilansowego o pozycje niestanowiące KUP, przychodów wolnych, itd.

Różnica między wynikiem bilansowym (I) a podstawą opodatkowania CIT to typowa różnica trwała/przejściowa, którą Numify dokumentuje w rozdziałach o CIT.

Działalność zaniechana

UoR, art. 47 ust. 3 wymaga odrębnego wykazania przychodów i kosztów związanych z planowanym zaprzestaniem działalności. W Numify obecnie nie ma dedykowanego tagu dla działalności zaniechanej — jeśli spółka taką prowadzi, wymaga to ręcznego wyodrębnienia przez konta analityczne i korekty raportu. Planowane jako rozszerzenie.

Ekran /profit-loss

Górny pasek:

• Zakres dat — startDate, endDate. Domyślnie bieżący rok obrotowy.
• Okres porównawczy — automatycznie -1 rok; można zmienić.
• Wariant — obecnie tylko porównawczy; przełącznik wyłączony z tooltipem „kalkulacyjny w przygotowaniu".
• Eksport — PDF w układzie Załącznika 1, CSV z pełnym rozwinięciem.

Struktura pionowa A → L z wcięciami odpowiadającymi poziomom (0=sekcja A/B/C…, 1=I/II/III…, 2=1/2/3…). Pozycje wyliczeniowe (C, F, I, L) są pogrubione i oddzielone od pozycji agregujących.

Uzgodnienie z bilansem

Wynik netto (L) z RZiS za rok obrotowy = zmiana kapitału własnego w bilansie (pozycja A.VI „Zysk/strata netto"). Jeśli się nie zgadza — błąd w mapowaniu tagów lub w zapisach podziałowych. Numify uzgadnia to automatycznie, bo oba raporty wychodzą z tych samych journal_lines, a pozycja A.VI bilansu bierze dane z tego samego zbioru co RZiS.

Ograniczenia

• Tylko wariant porównawczy — zgodne z UoR, art. 47 ust. 4, ale ogranicza spółki, które już stosują kalkulacyjny.
• Brak RZiS miesięcznego w układzie ustawowym z oficjalnym podpisem — do celów podatkowych / sprawozdawczych wymagany roczny. Widok miesięczny/ kwartalny jest operacyjny.
• Brak osobnego wyodrębnienia działalności zaniechanej (art. 47 ust. 3) — zaplanowane.
• Podatek odroczony — obecnie liczony ręcznie i księgowany na 870; dedykowany workflow podatku odroczonego (art. 37 UoR) nie jest jeszcze zaimplementowany.

Relacja do innych ekranów

• Bilans — drugi statutowy raport; wynik netto L zasila pozycję A.VI kapitału własnego.
• Zestawienie obrotów i sald — saldo kont przychodowych i kosztowych to podstawa wyliczenia wszystkich pozycji RZiS.
• Dane do CIT — korekta wyniku bilansowego (I) do podstawy opodatkowania.
• Sprawozdanie finansowe (pełna dokumentacja) — katalog pozycji A.I.1, B.II.3 itp., zasady wyboru wariantu, informacja dodatkowa.