Bilans

Bilans to statutowe zestawienie aktywów i pasywów spółki na dzień bilansowy — jeden z trzech obowiązkowych elementów sprawozdania finansowego (UoR, art. 45 ust. 2). Numify generuje go w strukturze Załącznika 1 do UoR (pełny, dla spółek niebędących jednostkami mikro/małymi) na dowolny dzień i dla dowolnych dwóch okresów porównawczych.

Po co to w Numify

UoR wymaga, żeby bilans:

1. był sporządzony na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz opcjonalnie na inny dzień bilansowy (UoR, art. 45 ust. 1),
2. pokazywał stany bieżącego i poprzedniego roku (UoR, art. 46 ust. 1),
3. miał strukturę z Załącznika 1 (UoR, art. 46 ust. 5).

Numify wyznacza bilans z zapisów w dzienniku „na żądanie" — każda zmiana w księdze głównej jest natychmiast widoczna w bilansie, bez osobnego procesu „zamknięcia".

Jak Numify agreguje konta

Każde konto w planie kont ma pole balanceSheetTag wskazujące pozycję Załącznika 1, do której trafia jego saldo. Tagi mają strukturę hierarchiczną:

AKT_A          → A. Aktywa trwałe
AKT_A_I        → A.I.   Wartości niematerialne i prawne
AKT_A_II       → A.II.  Rzeczowe aktywa trwałe
AKT_A_II_1     → A.II.1 Środki trwałe (dalej rozbite)
AKT_B          → B. Aktywa obrotowe
AKT_B_I        → B.I.   Zapasy
...
PAS_A          → A. Kapitał (fundusz) własny
PAS_B          → B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

Usługa src/lib/services/balance-sheet.ts sumuje salda wszystkich kont z danym tagiem (i jego „dziećmi") na wybrany asOf i zwraca strukturę drzewiastą zgodną z Załącznikiem 1.

Pełna mapa pozycji (A.I.1, A.I.2, …, D, oraz wszystkie pozycje pasywów) — zob. sprawozdanie finansowe → bilans. Ta strona opisuje jak Numify liczy bilans, nie powtarza ustawowego katalogu pozycji.

Reguła agregacji sald

Dla każdego konta bierzemy saldo na dzień asOf:

• Konta aktywowe (typ asset, expense — grupy 0–3, 4, niektóre 6): saldo debetowe (Wn). Jeśli saldo jest po stronie Ma, oznacza to sytuację nietypową (np. nadpłatę należności) — trafia do odpowiedniej pozycji pasywów (jako zobowiązanie) lub kompensuje się z pokrewnym kontem.
• Konta pasywowe (liability, equity, revenue): saldo kredytowe (Ma).
• Rozrachunki (201, 202): per kontrahent analitycznie — saldo Wn u jednego trafia do aktywów jako należności, saldo Ma u innego trafia do pasywów jako zobowiązania. Nie kompensujemy per syntetyk (art. 46 ust. 2a UoR dopuszcza kompensatę tylko w określonych przypadkach).

Korekty wartości aktywów (art. 46 ust. 2)

UoR, art. 46 ust. 2 wymaga, żeby w bilansie wykazywać wartości aktywów po korektach:

• Środki trwałe — po odpisach amortyzacyjnych (070 umorzenie jako kontra do 010 środki trwałe).
• Należności — po odpisach aktualizujących.
• Zapasy — po odpisach aktualizujących wartość.

W Numify odpisy są osobnymi kontami kontrarywnymi z typem contra_asset. Saldo netto pozycji bilansowej wynika z różnicy: 010 − 070, gdzie konto umorzenia ma balanceSheetTag wskazujące tę samą pozycję A.II.1 z przeciwnym znakiem.

Okres porównawczy

Bilans zawsze pokazuje dwie kolumny: stan na wybrany asOf oraz stan na odpowiadający mu dzień roku poprzedniego (domyślnie asOf - 1 year). Jest to wymóg UoR, art. 46 ust. 1.

Dla pierwszego roku obrotowego spółki kolumna porównawcza pokazuje bilans otwarcia (zob. bilans otwarcia).

Kontrola bilansowa: A = P

Na dole ekranu Numify pokazuje:

• Sumę aktywów (totalAssets).
• Sumę pasywów (totalLiabilities).
• Badge „Zbilansowany" (isBalanced: true) lub „Nieuzgodniony" z różnicą w groszach.

Rozjazd oznacza błąd w konfiguracji planu kont (np. konto bez balanceSheetTag) lub nieprawidłowe księgowanie. Przy poprawnie prowadzonych księgach rozjazd jest niemożliwy — bilans wynika z tych samych journal_lines co zestawienie obrotów i sald, w którym sum(Wn) = sum(Ma) jest wymuszone.

Ekran /balance-sheet

Górny pasek:

• Dzień bilansowy — asOf. Domyślnie ostatni dzień zamkniętego miesiąca. Dla rocznego sprawozdania: 31 grudnia.
• Dzień porównawczy — domyślnie asOf - 1 rok; można zmienić ręcznie.
• Eksport — PDF w układzie Załącznika 1, CSV z pełnym rozwinięciem.

Tabela ma dwie kolumny liczbowe (bieżący / porównawczy) i układ drzewiasty — domyślnie rozwinięte poziomy A/B (sekcje), poziomy I/II/III (kategorie) — po kliknięciu rozwijają się detale (A.II.1, A.II.2…).

Wycena (rozdział 4 UoR)

UoR, art. 45 ust. 1 wymaga wyceny aktywów i pasywów zgodnie z rozdziałem 4 UoR. Kluczowe zasady (implementowane przez politykę rachunkowości, nie przez ten ekran):

• Wycena walutowa — po kursie średnim NBP z dnia bilansowego (art. 30 UoR), z różnicami kursowymi na 750 / 751.
• Wycena zapasów — według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia (art. 28).
• Odpisy aktualizujące — obligatoryjne w przypadku trwałej utraty wartości.

Jeśli spółka stosuje te zasady w polityce rachunkowości, bilans wyliczany przez Numify odzwierciedla je automatycznie — bo są one wdrożone jako zasady księgowania, nie jako logika raportu.

Ograniczenia

• Wariant pełny (Załącznik 1) — obecnie jedyny obsługiwany. Uproszczone warianty dla jednostek mikro (Załącznik 4) i małych (Załącznik 5) nie są zaimplementowane. Typowa spółka z o.o. podlegająca kontrolowanej księgowości korzysta z Załącznika 1.
• Brak podpisu kwalifikowanego na tym ekranie — UoR, art. 45 ust. 1 wymaga podpisu kwalifikowanego, podpisu zaufanego albo osobistego na sprawozdaniu finansowym. Podpis składa się na pliku e-Sprawozdania (zob. src/lib/services/e-sprawozdanie.ts), nie na podglądzie w aplikacji.
• Porównanie do innych dni niż zamknięcie roku — technicznie działa, ale UoR wymaga bilansu głównie na dzień zamknięcia ksiąg. Widoki śródroczne są pomocne operacyjnie, nie zastępują sprawozdania finansowego.

Relacja do innych raportów

• RZiS — drugi obowiązkowy element sprawozdania; wynik netto z RZiS trafia do bilansu jako pozycja A.VI „Zysk (strata) netto" w kapitale własnym.
• Zestawienie obrotów i sald — techniczne zestawienie sald, z którego wyprowadzany jest bilans. Sumy sald kont aktywowych = totalAssets, sumy sald kont pasywowych = totalLiabilities.
• Sprawozdanie finansowe (pełna dokumentacja) — katalog pozycji Załącznika 1, reguły wyceny, informacja dodatkowa, e-Sprawozdanie w strukturze XBRL.

Sprawozdanie finansowe = bilans + RZiS + informacja dodatkowa

UoR, art. 45 ust. 2 zawsze wymaga trzech elementów. Niektóre jednostki (nie jednostki mikro i małe) dodatkowo — zestawienia zmian w kapitale własnym i rachunku przepływów pieniężnych. Dla typowej spółki z o.o. niekwalifikującej się jako mikro/mała obowiązkowe są wszystkie pięć. Numify obsługuje bilans + RZiS natywnie; pozostałe elementy — przez src/lib/services/informacja-dodatkowa.ts i eksport e-Sprawozdania.