--- title: "Art. 113 VAT — Zwolnienie podmiotowe (limit 240 000 zł)" description: "Zwolnienie od VAT ze względu na wartość sprzedaży — limit 240 000 zł rocznie (od 2026 r.), co wchodzi do limitu i co nie, proporcjonalny limit dla rozpoczynających, utrata zwolnienia po przekroczeniu, wyłączenia branżowe (doradztwo prawnicze, jubilerskie, e-commerce sprzętem elektronicznym), roczna karencja przed ponownym zwolnieniem. Dla typowej sp. z o.o. i sytuacje, gdy rezygnacja / utrata jest korzystna." url: https://numifyai.com/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/art-113-zwolnienie-podmiotowe review_status: internal updated: 2026-04-17 --- **Zwolnienie podmiotowe** z VAT-u to ścieżka dla drobnych podatników — zwalnia ze wszystkich obowiązków VAT (deklaracja, JPK\_V7M, rejestry, faktury VAT) w zamian za **brak prawa do odliczenia naliczonego**. określa limit roczny, wyłączenia branżowe i zasady utraty / odzyskania zwolnienia. Dla typowej sp. z o.o. zwolnienie jest **rzadko wybierane** — większość transakcji z kontrahentami B2B wymaga faktury VAT i oczekuje prawa do odliczenia po drugiej stronie. Ale na początku działalności lub dla bardzo małych spółek jednoosobowych — może być ekonomicznie uzasadnione. ## Limit 240 000 zł — ust. 1 [#limit-240-000-zł--ust-1] > Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika > posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, > u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła > w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł. **Próg podniesiony z 200 000 zł do 240 000 zł od 1 stycznia 2026 r.** Zwolnienie przysługuje „automatycznie" — bez składania wniosku — dopóki: * siedziba działalności gospodarczej **na terytorium kraju**, * wartość sprzedaży (netto, bez VAT) **w poprzednim roku** nie przekroczyła 240 000 zł, * wartość sprzedaży **w bieżącym roku** nie przekroczyła 240 000 zł. Pierwszy rok działalności — stosuje się limit **proporcjonalny** z ust. 9. ### Co to znaczy „wartość sprzedaży" [#co-to-znaczy-wartość-sprzedaży] Kwoty **netto** (bez VAT) sprzedaży opodatkowanej — zarówno krajowej, jak i zagranicznej (dostawy, usługi). Sprzedaż **zwolniona** przedmiotowo na podstawie do limitu **nie wchodzi** (ust. 2 pkt 2) — z wyjątkiem niektórych transakcji, m.in. związanych z nieruchomościami. ## Co NIE wchodzi do limitu — ust. 2 [#co-nie-wchodzi-do-limitu--ust-2] Do wartości 240 000 zł **nie wlicza się**: 1. **WNT na odległość** niepodlegającej opodatkowaniu w Polsce (ust. 2 pkt 1), 2. **Sprzedaży na odległość towarów importowanych** niepodlegającej opodatkowaniu w Polsce (pkt 1a), 3. **Sprzedaży zwolnionej przedmiotowo** na podstawie art. 43 ust. 1 lub art. 82 ust. 3 — **z wyjątkami**: * transakcji związanych z nieruchomościami (ust. 2 pkt 2 lit. a), * usług finansowych z art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 (lit. b), * usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych (lit. c), * chyba że są to „transakcje pomocnicze" — wtedy są wyłączone także z tych wyjątków, 4. **Odpłatnej dostawy środków trwałych i WNiP** amortyzowanych (pkt 3). W praktyce sp. z o.o. prowadząca normalną działalność nie ma transakcji z ust. 2 — całość sprzedaży wchodzi do limitu. ## Rezygnacja ze zwolnienia — ust. 4 [#rezygnacja-ze-zwolnienia--ust-4] > Podatnicy, o których mowa w ust. 1 i 9, mogą zrezygnować ze > zwolnienia określonego w ust. 1 i 9 pod warunkiem zawiadomienia na > piśmie o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego **przed > początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia**. Dla rozpoczynających w trakcie roku — przed dniem wykonania pierwszej czynności. ### Formalność rezygnacji [#formalność-rezygnacji] Formularz **VAT-R** (zgłoszenie rejestracyjne) z zaznaczeniem: * rezygnacja z art. 113 ust. 1 / 9, * data rezygnacji, * wybór rozliczania (miesięcznie / kwartalnie). Po rejestracji podatnik staje się **czynnym podatnikiem VAT** z wszystkimi obowiązkami — deklaracje JPK\_V7M (zobacz [art. 109](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/art-109-ewidencja-vat)), faktury VAT, prawo do odliczenia (zobacz [art. 86](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/art-86-odliczenie-vat)). ### Kiedy warto zrezygnować [#kiedy-warto-zrezygnować] Kalkulacja opłacalności rezygnacji: | Sytuacja | Rezygnacja warto | | ------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------ | | Sprzedaż do klientów **B2B** (podatników VAT) | tak — odbiorca odliczy VAT, cena brutto bez znaczenia; spółka odlicza VAT od zakupów | | Sprzedaż do **konsumentów** (B2C) | nie — VAT to koszt ekonomiczny, spółka zostaje droższa o 23 % | | Duża inwestycja początkowa (zakupy ze sporym VAT) | tak — odliczenie naliczonego na starcie | | Usługi mało-materiałochłonne, sprzedaż B2C | nie — mały VAT naliczony, duży VAT należny | ## Utrata zwolnienia — ust. 5 i 10 [#utrata-zwolnienia--ust-5-i-10] ### Przekroczenie limitu — ust. 5 [#przekroczenie-limitu--ust-5] > Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 > przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc > **począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę**. Kluczowe: utrata zwolnienia jest **natychmiastowa** — od konkretnej transakcji, nie od początku miesiąca / następnego roku. ### Przykład [#przykład] Rok 2026, sprzedaż kumulatywna do 10 listopada: 235 000 zł. Faktura 15 listopada — 8 000 zł (netto). * Po tej fakturze kumulatywna sprzedaż: 243 000 zł, próg 240 000 zł przekroczony. * **Ta faktura musi być wystawiona z VAT** (stawka właściwa dla sprzedaży). * Od tego momentu spółka jest **czynnym podatnikiem VAT** — obowiązek rejestracji VAT-R, faktur z VAT, JPK\_V7M. * Należy złożyć VAT-R do 7 dni po przekroczeniu limitu. ### Proporcjonalny limit dla rozpoczynających — ust. 9 i 10 [#proporcjonalny-limit-dla-rozpoczynających--ust-9-i-10] Spółka rozpoczynająca działalność w trakcie roku — limit liczony proporcjonalnie: ``` limit proporcjonalny = 240 000 zł × (dni od rozpoczęcia do 31 XII) / 365 ``` Spółka zarejestrowana 1 lipca — limit proporcjonalny na 2026: 240 000 × 184 / 365 ≈ **120 986 zł**. Utrata tego proporcjonalnego zwolnienia — analogicznie do ust. 5 — od czynności przekraczającej limit (ust. 10). ## Roczna karencja — ust. 11 [#roczna-karencja--ust-11] > Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku > lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, **nie wcześniej niż po > upływie roku**, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do > zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać > ze zwolnienia określonego w ust. 1. Karencja = **co najmniej rok kalendarzowy** po roku, w którym zwolnienie odpadło. ### Przykład [#przykład-1] Spółka zrezygnowała ze zwolnienia 1 III 2024. Najwcześniejszy powrót do zwolnienia: * koniec roku 2024 + 1 rok = **1 I 2026**. Oczywiście — tylko jeśli w międzyczasie spółka **nie przekroczyła** 240 000 zł w 2025 ani w pierwszych miesiącach 2026. ## Wyłączenia branżowe — ust. 13 [#wyłączenia-branżowe--ust-13] Zwolnienia z ust. 1 i 9 **nie stosuje się** do podatników dokonujących określonych dostaw / świadczących określone usługi — nawet jeśli sprzedaż \< 240 000 zł. ### Wyłączone dostawy — ust. 13 pkt 1 [#wyłączone-dostawy--ust-13-pkt-1] * **towary z załącznika nr 12** (metale szlachetne, biżuteria, dzieła sztuki), * **towary akcyzowe** — z wyjątkiem energii elektrycznej (CN 2716), wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych zaliczanych do środków trwałych, * **budynki, budowle, ich części** w przypadkach art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b (sprzedaż przed upływem 2 lat od pierwszego zasiedlenia), * **tereny budowlane**, * **nowe środki transportu**, * **sprzedaż na odległość** (bez fizycznej obecności stron): * preparaty kosmetyczne (PKWiU 20.42.1), * komputery, wyroby elektroniczne, optyczne (PKWiU 26), * urządzenia elektryczne (PKWiU 27), * maszyny (PKWiU 28), * **hurtowe i detaliczne części do pojazdów** (PKWiU 45.3, 45.4). ### Wyłączone usługi — ust. 13 pkt 2 [#wyłączone-usługi--ust-13-pkt-2] * **usługi prawnicze**, * **usługi doradcze** (z wyjątkiem doradztwa rolniczego), * **usługi jubilerskie**, * **usługi ściągania długów**, w tym factoring. ### Co to oznacza praktycznie [#co-to-oznacza-praktycznie] Spółka **doradcza** (konsulting, IT consulting, marketing strategiczny) — **zawsze** jest czynnym podatnikiem VAT, niezależnie od obrotów. Limit 240 000 zł jej nie dotyczy. Spółka **e-commerce** sprzedająca elektronikę online — analogicznie. Spółka **prawnicza / kancelaria radcowska** w formie sp. z o.o. (w zakresie dopuszczonym przepisami korporacyjnymi) — analogicznie. ## Realizacja w Numify [#realizacja-w-numify] | Funkcja | Obsługa | | -------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | Status podatnika VAT | [ustawienia](/docs/korzystanie-z-numify/settings) — `vatStatus = 'zwolniony' / 'czynny' / 'zwolniony-rolnik'` | | Faktury bez VAT (podatnik zwolniony) | [faktury](/docs/korzystanie-z-numify/faktury) — pozycja z adnotacją „zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1" | | Ewidencja sprzedaży (uproszczona, ust. 1 art. 109) | [vat-register](/docs/korzystanie-z-numify/vat-register) — widok „zwolniony" | | Monitoring limitu 240 000 zł | dashboard — licznik skumulowanej sprzedaży netto w roku + progress bar + ostrzeżenie przy 90 % | | Pełny VAT po rezygnacji / przekroczeniu | automatyczne przełączenie dostępne funkcji (JPK\_V7M, GTU, znaczniki) po zmianie `vatStatus` | | Formularz VAT-R | rekomendowany workflow ręczny — link do druku MF | ### Uczciwe framing — VAT-R [#uczciwe-framing--vat-r] Numify **nie składa** formularza VAT-R do urzędu skarbowego automatycznie. Monitoring limitu i podpowiedzi („do limitu zostało X zł") są wbudowane, ale **decyzja i formalność rejestracji** — rekomendowany workflow ręczny: wygenerować dane, pobrać druk VAT-R z MF, podpisać, wysłać przez e-Deklaracje albo pocztą do urzędu. ## Częste błędy [#częste-błędy] * **Wliczanie do limitu wartości brutto** zamiast netto — limit dotyczy kwot **bez VAT**. * **Wliczanie sprzedaży zwolnionej przedmiotowo** (np. usług medycznych) — ust. 2 pkt 2 wyłącza. * **Brak rejestracji VAT-R po przekroczeniu limitu** — 7 dni od pierwszej czynności po przekroczeniu; zaniechanie to wykroczenie skarbowe i powstaje dług VAT od pominiętych faktur. * **Wystawianie „faktur VAT" jako podatnik zwolniony** — zwolnieni wystawiają **faktury bez VAT**, z adnotacją podstawy zwolnienia. Wystawienie z VAT przy statusie zwolnionym = art. 108 VAT (obowiązek zapłaty wykazanego VAT, bez prawa do odliczenia). * **Powrót do zwolnienia przed upływem roku karencji** — narusza ust. 11. * **Rezygnacja ze zwolnienia po rozpoczęciu miesiąca** — zawiadomienie musi trafić do US **przed** 1. dniem miesiąca rezygnacji. * **Spółka doradcza / prawnicza / jubilerska korzystająca ze zwolnienia** — wyłączone z ust. 13, bez względu na obroty. ## Checklist — pozostawanie zwolnionym podatnikiem VAT [#checklist--pozostawanie-zwolnionym-podatnikiem-vat] * [ ] Działalność nie jest na liście wyłączeń z ust. 13 (doradztwo, prawnicze, jubilerskie, e-commerce określoną elektroniką). * [ ] Monitoring skumulowanej sprzedaży netto od 1 stycznia roku (dashboard Numify). * [ ] Oszacowanie na koniec każdego miesiąca: czy prognoza rocznej sprzedaży ≤ 240 000 zł. * [ ] Faktury sprzedaży wystawiane **bez VAT**, z adnotacją podstawy zwolnienia („zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT"). * [ ] Ewidencja uproszczona sprzedaży prowadzona codziennie (ust. 1 art. 109). * [ ] W razie przekroczenia limitu: * [ ] Pierwsza faktura przekraczająca limit — wystawiona z VAT. * [ ] VAT-R do urzędu skarbowego w 7 dni. * [ ] Przełączenie Numify na tryb czynnego podatnika VAT. * [ ] Pierwsza deklaracja JPK\_V7M za miesiąc przekroczenia limitu złożona do 25. dnia miesiąca następnego.