---
title: "Ustawa o VAT — przegląd"
description: "Mapa najważniejszych przepisów Ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r. dla spółki z o.o. — stawki, JPK_V7M, faktury, transakcje UE (WNT/WDT), mechanizm podzielonej płatności, biała lista."
url: https://numifyai.com/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat
review_status: internal
updated: 2026-04-16
---


**Ustawa o podatku od towarów i usług** (dalej: ustawa o VAT) z 11
marca 2004 r. reguluje opodatkowanie obrotu towarami i usługami
w Polsce. Dla sp. z o.o. jest to — obok UoR — najważniejszy akt
prawa podatkowego: reguluje zarówno ewidencję sprzedaży i zakupów
(poprzez JPK\_V7M), jak i codzienne fakturowanie.

<ComplianceDisclaimer />

## Zakres opodatkowania — art. 5 [#zakres-opodatkowania--art-5]

<LegalRef act="VAT" art="5" paragraph="1" /> wymienia pięć typów
czynności podlegających VAT:

| pkt | Czynność                                                                  | Gdzie dokumentujemy                                 |
| --- | ------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------- |
| 1   | Odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju | Faktura sprzedaży krajowej                          |
| 2   | Eksport towarów                                                           | Faktura z <VatRate rate="0" />, art. 41 ust. 4      |
| 3   | Import towarów na terytorium kraju                                        | Dokument celny + JPK\_V7M                           |
| 4   | Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju | [WNT](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/wnt-wdt) |
| 5   | Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów                                       | [WDT](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/wnt-wdt) |

Dodatkowo ustawa opodatkowuje **import usług** (art. 17 ust. 1 pkt 4)
jako samodzielne podatnictwo nabywcy — zobacz [odwrotne obciążenie](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/odwrotne-obciazenie).

## Stawki aktualne w 2026 r. [#stawki-aktualne-w-2026-r]

Stawka podstawowa wynosi &#x2A;*22 %** (<LegalRef act="VAT" art="41" paragraph="1" />),
obniżona do &#x2A;*23 %** przez <LegalRef act="VAT" art="146ef" /> (tzw.
stawka podwyższona na okres wydatków obronnych > 3 % PKB). Obniżona
stawka art. 41 ust. 2 = &#x2A;*7 %**, w okresie ustawy o obronie Ojczyzny
podwyższona do &#x2A;*8 %**.

| Stawka                | Zakres                                                                         | Podstawa prawna                                                                                        |
| --------------------- | ------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| <VatRate rate="23" /> | Podstawowa (22 % + podwyżka z art. 146ef)                                      | <LegalRef act="VAT" art="41" paragraph="1" /> + <LegalRef act="VAT" art="146ef" paragraph="1" /> pkt 1 |
| <VatRate rate="8" />  | Załącznik 3 (7 % + podwyżka z art. 146ef)                                      | <LegalRef act="VAT" art="41" paragraph="2" /> + <LegalRef act="VAT" art="146ef" paragraph="1" /> pkt 2 |
| <VatRate rate="5" />  | Załącznik 10 (żywność podstawowa, książki, prasa)                              | <LegalRef act="VAT" art="41" paragraph="2a" />                                                         |
| <VatRate rate="0" />  | WDT, eksport, usługi międzynarodowe                                            | <LegalRef act="VAT" art="41" paragraph="3" /> + <LegalRef act="VAT" art="83" />                        |
| <VatRate rate="zw" /> | Zwolnienia przedmiotowe (usługi medyczne, finansowe, edukacyjne...)            | <LegalRef act="VAT" art="43" paragraph="1" />                                                          |
| <VatRate rate="np" /> | Czynności poza zakresem VAT (np. usługi B2B z miejscem świadczenia za granicą) | <LegalRef act="VAT" art="28b" /> (dla usług)                                                           |

Szczegóły: [Stawki VAT](/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/stawki).

## Co dokumentujemy w tej sekcji [#co-dokumentujemy-w-tej-sekcji]

<Cards>
  <Card title="Stawki VAT" description="23/8/5/0/zw/np — zakresy, mechanika art. 41 i art. 146ef, załączniki 3 i 10, zwolnienia art. 43." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/stawki" />

  <Card title="JPK_V7M — art. 99" description="Miesięczna deklaracja łączona z ewidencją: pola K_10–K_47, znaczniki GTU i procedur, NrKSeF/OFF, terminy do 25. dnia następnego miesiąca." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/jpk-v7m" />

  <Card title="Odwrotne obciążenie — art. 28b, 17" description="Import usług B2B z UE i spoza UE — mechanizm self-assessment, podwójny wpis w JPK_V7M (sprzedaż + zakup)." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/odwrotne-obciazenie" />

  <Card title="WNT i WDT — art. 9, 13" description="Wewnątrzwspólnotowe nabycie i dostawa towarów — stawka 0% dla WDT pod warunkami art. 42, pola K_21/K_23/K_24 w JPK." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/wnt-wdt" />

  <Card title="VAT-UE — art. 100" description="Informacja podsumowująca o transakcjach UE (WDT/WNT/usługi art. 28b/procedura uproszczona) — miesięcznie do 25. dnia." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/vat-ue" />

  <Card title="MPP split payment — art. 108a" description="Mechanizm podzielonej płatności — obowiązkowy powyżej 15 000 zł dla towarów z Załącznika 15, dobrowolny dla wszystkich faktur." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/mpp-split-payment" />

  <Card title="Biała lista — art. 96b + OrdPod art. 117ba" description="Wykaz podatników VAT — weryfikacja rachunku kontrahenta, solidarna odpowiedzialność za VAT spoza wykazu, ZAW-NR jako ścieżka obronna." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-vat/biala-lista" />
</Cards>

## Powiązane sekcje [#powiązane-sekcje]

* **KSeF** — obowiązek wystawiania faktur przez Krajowy System
  e-Faktur od 1 lutego 2026 r. (duzi podatnicy) / 1 kwietnia 2026 r.
  (pozostali). Wszystkie faktury objęte przez ustawę o VAT
  (<LegalRef act="VAT" art="106e" />) muszą mieć formę FA(3).
  Szczegóły: [Sekcja KSeF](/docs/zgodnosc-z-prawem/ksef/).
* **Kalendarz terminów** — terminy składania JPK\_V7M, VAT-UE,
  zaliczek CIT: [Kalendarz terminów](/docs/zgodnosc-z-prawem/kalendarz-terminow).

## Co nie jest w zakresie tej sekcji [#co-nie-jest-w-zakresie-tej-sekcji]

* **Procedury szczególne** (marża biur podróży, marża towarów
  używanych, OSS, IOSS, rolnik ryczałtowy) — Numify nie wspiera tych
  procedur.
* **Obowiązek podatkowy** (art. 19a) — omówiony w granicznym zakresie
  przy konkretnych artykułach (JPK, WNT/WDT, odwrotne obciążenie).
* **VAT w obrocie nieruchomościami** (art. 43 ust. 1 pkt 9–10a) —
  poza zakresem typowej operacyjnej sp. z o.o.

## Źródło tekstu ustawy [#źródło-tekstu-ustawy]

Tekst jednolity obowiązuje na podstawie **Dz.U. 2025 poz. 775**
(obwieszczenie Marszałka Sejmu z 6 czerwca 2025 r.), z późniejszymi
zmianami — w tym pakietem KSeF (Dz.U. 2023 poz. 1598, kluczowe
przepisy wejdą w życie 1 lutego i 1 kwietnia 2026 r.). Cytowania
w tej sekcji odsyłają do [ISAP — karta aktu](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000775)
przez komponent `<LegalRef>`.

<ChangeHistory>
  <ChangeEntry date="2026-04-16" act="Phase 3b">
    Pierwsza wersja sekcji artykuł-po-artykule. Struktura oparta na
    aktualnym tekście jednolitym ustawy o VAT (Dz.U. 2025 poz. 775),
    z uwzględnieniem art. 146ef jako aktualnej podstawy prawnej
    stawek 23/8/4 %.
  </ChangeEntry>
</ChangeHistory>