---
title: "Ustawa o rachunkowości — przegląd"
description: "Mapa najważniejszych przepisów Ustawy o rachunkowości z 29 września 1994 r. dla spółki z o.o. — księgi rachunkowe, polityka rachunkowości, zapis dwustronny, audit trail, waluty obce, sprawozdanie finansowe."
url: https://numifyai.com/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci
review_status: internal
updated: 2026-04-16
---


**Ustawa o rachunkowości** (dalej: UoR) z 29 września 1994 r. jest
głównym aktem regulującym zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych,
sporządzania sprawozdań finansowych oraz badania i ogłaszania tych
sprawozdań przez jednostki mające siedzibę w Polsce. Dla sp. z o.o.
obowiązek prowadzenia pełnej księgowości wynika bezpośrednio z
<LegalRef act="UoR" art="2" paragraph="1" /> — nie zależy od progu
przychodów ani wielkości spółki.

<ComplianceDisclaimer />

## Struktura ustawy [#struktura-ustawy]

Ustawa dzieli się na 9 rozdziałów i 6 załączników:

| Rozdział | Zakres                                                                                    | Kluczowe artykuły |
| -------- | ----------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------- |
| 1        | Przepisy ogólne                                                                           | 1–8               |
| 2        | Prowadzenie ksiąg rachunkowych                                                            | 9–25              |
| 3        | Inwentaryzacja                                                                            | 26–27             |
| 4        | Wycena aktywów i pasywów, ustalanie wyniku finansowego                                    | 28–44             |
| 5        | Sprawozdania finansowe jednostki                                                          | 45–54             |
| 6        | Skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych                                   | 55–63d            |
| 7        | Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań | 64–70             |
| 8        | Ochrona danych                                                                            | 71–76             |
| 9        | Odpowiedzialność karna                                                                    | 77–79             |

| Załącznik | Zakres                                                       |
| --------- | ------------------------------------------------------------ |
| 1         | Pełny zakres SF dla jednostek innych niż banki/ubezpieczenia |
| 2         | SF banków                                                    |
| 3         | SF zakładów ubezpieczeń i reasekuracji                       |
| 4         | Uproszczone SF jednostki mikro                               |
| 5         | Uproszczone SF jednostki małej                               |
| 6         | SF jednostek NGO (działalność pożytku publicznego)           |

Typowa sp. z o.o. stosuje **Załącznik 1** (domyślnie) lub **Załącznik 5**
(jeśli spełnia progi jednostki małej, <LegalRef act="UoR" art="3" paragraph="1" />
pkt 1b).

## Co dokumentujemy w tej sekcji [#co-dokumentujemy-w-tej-sekcji]

Ta sekcja zawiera artykuł-po-artykule opisy tych przepisów UoR, które
Numify realizuje w kodzie lub od których zależy codzienna praca
użytkownika. Pozostałe przepisy (np. skonsolidowane SF, badanie przez
biegłego rewidenta) nie są objęte dokumentacją — dotyczą scenariuszy
poza zakresem Numify.

<Cards>
  <Card title="Art. 10 — Plan kont i polityka rachunkowości" description="Dokumentacja opisująca przyjęte zasady rachunkowości, zakładowy plan kont, wykaz zbiorów danych, opis systemu informatycznego." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-10-plan-kont" />

  <Card title="Art. 14 — Dziennik" description="Chronologiczne ujęcie zdarzeń, kolejna numeracja zapisów, ciągłość obrotów, automatyczny numer pozycji przy prowadzeniu ksiąg komputerem." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-14-dziennik" />

  <Card title="Art. 15 — Księga główna" description="Zapis systematyczny na kontach syntetycznych, zasada podwójnego zapisu, kolejność chronologiczna." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-15-ksiega-glowna" />

  <Card title="Art. 16–17 — Księgi pomocnicze" description="Konta analityczne uszczegółowiające księgę główną — kontrahenci, środki trwałe, rozrachunki z pracownikami, operacje sprzedaży i zakupu." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-16-ksiegi-pomocnicze" />

  <Card title="Art. 18 — Zestawienie obrotów i sald" description="Miesięczne zestawienie obrotów i sald, zgodność z obrotami dziennika, zestawienie sald kont ksiąg pomocniczych na dzień zamknięcia." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-18-trial-balance" />

  <Card title="Art. 25 — Poprawianie błędów (audit trail)" description="Zakaz usuwania zapisów, korekta wyłącznie przez storno (zapisy dodatnie lub ujemne) przy prowadzeniu ksiąg komputerem." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-25-slad-rewizyjny" />

  <Card title="Art. 30 — Kursy walut obcych" description="Średni kurs NBP z dnia poprzedzającego operację, dzień bilansowy, różnice kursowe jako przychody/koszty finansowe." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/art-30-kursy-walut" />

  <Card title="Załącznik 1 — Pełna struktura SF" description="Bilans (aktywa A–E, pasywa A–D), rachunek zysków i strat (wariant kalkulacyjny albo porównawczy), informacja dodatkowa." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/zalacznik-1" />

  <Card title="Załącznik 5 — Jednostka mała" description="Progi 33 mln / 66 mln / 50 osób, uproszczona struktura bilansu i RZiS, dostępne uproszczenia ewidencyjne." href="/docs/zgodnosc-z-prawem/ustawa-o-rachunkowosci/zalacznik-5" />
</Cards>

## Co nie jest w zakresie tej sekcji [#co-nie-jest-w-zakresie-tej-sekcji]

* **Inwentaryzacja** (art. 26–27) — obsługiwana tylko częściowo w
  Numify (subsidiary ledger dla środków trwałych). Dokumentacja procedur
  inwentaryzacyjnych — poza zakresem.
* **Skonsolidowane sprawozdania grup kapitałowych** (art. 55–63d) — Numify
  jest projektowany pod pojedynczą jednostkę, nie pod grupę.
* **Badanie przez biegłego rewidenta** (art. 64–70) — obowiązek badania
  dotyczy jednostek przekraczających określone progi; proces badania jest
  poza systemem.
* **MSR/MSSF** — Numify wspiera jedynie polski plan kont na podstawie
  UoR; jednostki stosujące MSR mają odmienną strukturę ksiąg.

## Terminologia aktu prawnego [#terminologia-aktu-prawnego]

Niektóre pojęcia UoR nie tłumaczą się bezpośrednio na terminy angielskie
— tabela pomocnicza (pełny słownik: [Słownik pojęć](/docs/referencje/slownik)):

| Polski termin                                                                    | Angielski odpowiednik | Uwaga                  |
| -------------------------------------------------------------------------------- | --------------------- | ---------------------- |
| <PolishTerm pl="Księga główna" en="General ledger" />                            | General ledger        | Konta syntetyczne      |
| <PolishTerm pl="Księgi pomocnicze" en="Subsidiary ledgers" />                    | Subsidiary ledgers    | Analityka              |
| <PolishTerm pl="Dziennik" en="Journal" />                                        | Journal               | Zapis chronologiczny   |
| <PolishTerm pl="Zestawienie obrotów i sald" en="Trial balance">ZOiS</PolishTerm> | Trial balance         | Synteza księgi głównej |
| <PolishTerm pl="Polityka rachunkowości" en="Accounting policy" />                | Accounting policy     | Dokument wewnętrzny    |

## Źródło tekstu ustawy [#źródło-tekstu-ustawy]

Tekst jednolity obowiązuje na podstawie Dz.U. 2023 poz. 120, z
późniejszymi zmianami. Cytowania w tej sekcji odsyłają do
[ISAP — karta aktu](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000120)
przez komponent `<LegalRef>`.

<ChangeHistory>
  <ChangeEntry date="2026-04-16" act="Phase 3a">
    Pierwsza wersja sekcji artykuł-po-artykule. Struktura oparta na
    aktualnym tekście jednolitym UoR (Dz.U. 2023 poz. 120), z uwzględnieniem
    nowelizacji Dz.U. 2024 poz. 1863 zmieniającej definicje wielkości
    jednostek (art. 3 ust. 1 pkt 1a–1e).
  </ChangeEntry>
</ChangeHistory>